ƠN CHỈ TRÍCH

Ơn Chỉ Trích

“Hay nghe lời khuyên dạy, và tiếp nhận sự giáo hối, để con được khôn ngoan trong lúc cuối cùng”  — Châm ngôn 19:20

Lắng nghe sự chỉ trích chẳng phải là điều dễ dàng đâu. Cho dù là từ một ông chủ, vợ, chồng, hoặc một người bạn, ngay cả khi chỉ trích có ý tốt, có ý xây dựng có thể là rất khó nghe. Muốn làm đẹp lòng những người sống xung quanh chúng ta là điều rất tự nhiên. Chúng ta muốn cảm thấy nhơn đức nơi bản thân mình, và cách xử sự đầy thách thức của chúng ta sẽ là một đòn giáng mạnh vào chỗ tự đánh giá của mình – một khi chúng ta cho phép nó.

Trong sách Châm ngôn, vua Solomon đã dạy rằng nếu chúng ta lắng nghe lời khuyên dạy và chịu nhận phần kỷ luật, chúng ta sẽ trở nên người khôn ngoan kinh nghiệm hơn: “Hay nghe lời khuyên dạy, và tiếp nhận sự giáo hối, để con được khôn ngoan trong lúc cuối cùng”. Trong khi thuốc đắng có thể khó nuốt, nó đúng chính xác là thứ thuốc mà chúng ta cần.

Trong lúc tôi còn ngồi ghế nhà trường, tôi đã ghi ra một đòi hỏi cho vị giáo sư của mình. Một trong những phần ấn định cho chúng tôi là sáng tác một câu chuyện ngắn. Tuy nhiên, đó chỉ là một phần của ấn định đó. Phần thứ hai là đọc câu chuyện cho cả lớp nghe, rồi tiếp đến là việc của các bạn cùng lớp, họ phê bình bài viết của chúng tôi. Tôi nhớ cảm giác cực kỳ khó chịu khi các bạn cùng lớp ấy chỉ ra những sai sót trong bài viết của tôi và giáo sư của tôi chỉ ra từng chỗ sai trong cấu trúc câu. Tuy nhiên, tôi không thể nhớ mình từng tiếp thu được nhiều từ bất kỳ bài tập nào về thể loại đó. Đó là một kinh nghiệm đau đớn, nhưng đồng thời cũng là một kinh nghiệm phát triển sâu sắc trong nhiều cách thức.

Bây giờ, nói như vậy không phải để nói rằng chúng ta nên lắng nghe lời khuyên dạy của mọi người. Giống như hầu hết mọi người, tôi đã nhận được sự chia sẻ đúng về lời khuyên xấu để tôi đủ khôn đừng noi theo. Đây là lý do tại sao bậc thánh hiền Do Thái giải thích rằng phần đầu tiên của câu Kinh Thánh hướng chúng ta vào chỗ "nghe lời khuyên dạy" có nghĩa là chúng ta nên lắng nghe và ít nhất phải xem xét lời ấy. Chúng ta sẽ đưa ra lời khuyên cho người nào chịu nghe. Nếu những lời khuyên có vẻ tốt, chúng ta sẽ được phước từ nó. Giống như bậc thánh hiền dạy: "Ai là người khôn ngoan? Người ấy biết tiếp thu từ mọi người. "Nếu lời khuyên có vẻ không tốt, chúng ta có thể để nó lại sau lưng”.

Tuy nhiên, bậc thánh hiền giải thích cụm từ tiếp theo của câu: "tiếp nhận sự giáo hối" như đề cập đến kỷ luật mà Đức Chúa Trời ban ra. Thường thì Đức Chúa Trời gửi đến cho chúng ta những hoàn cảnh khó chịu để dạy chúng ta việc gì đó. Đôi khi, Đức Chúa Trời ban cho chúng ta những thử thách chỉ để cho chúng ta tấn tới từ chúng. Khi Đức Chúa Trời gửi đến một bài học trên đường lối của chúng ta, chúng ta phải chấp nhận vô điều kiện bài học ấy. Kỷ luật của Đức Chúa Trời sẽ khiến cho chúng ta ra khôn ngoan hơn và khá hơn.

Lần tới có ai đó đưa ra lời khuyên dạy cho chúng ta, thay vì bỏ chạy, chúng ta hãy nắm lấy nó. Khi chúng ta cảm thấy bàn tay của Đức Chúa Trời đang dạy cho chúng ta những bài học khó, nguyện chúng ta phải biết ơn loại bài học ấy. Như có người thường nói, chúng ta đang ở đây để "sống và tiếp thu", và khi chúng ta làm theo, chúng ta sẽ sống mạnh mẽ hơn, đưa ra các quyết định tốt hơn, và tận hưởng bông trái công giá của chúng ta.

BỨC TRANH LỚN

Bức Tranh Lớn

“Trước khi hai người do thám chưa nằm ngủ, nàng leo lên mái nhà, mà nói rằng: Tôi biết rằng Đức Giê-hô-va đã ban cho các ông xứ này, sự kinh khủng vì cớ các ông đã bắt lấy chúng tôi, và cả dân của xứ đều sờn lòng trước mặt các ông” — Giôsuê 2:8–9

Phần Kinh Thánh tuần này kể lại một câu chuyện tương tự với câu chuyện trong Ngũ Kinh. Trong Ngũ Kinh, chúng ta đọc về chuyến mạo hiểm không thành công của 12 người do thám đi quan sát xứ Canaan. Trong phần Kinh Thánh nầy, những điệp viên đã nhận định đúng. Rồi khoảng 38 năm sau đó, và Giôsuê sẵn sàng để lãnh đạo dân sự bước vào Đất Hứa. Hai người được sai đi do thám xứ, và họ đã mang lại một tường trình về việc mặc lấy quyền phép và sự cảm thúc.

Tuy nhiên, câu chuyện còn vào sâu hơn là chỉ có thế. Phần đọc Kinh Thánh tuần nầy không những nói đến những người đi do thám – mà nói về Ra-háp – kỵ nữ đã cứu lấy các điệp viên.

Giống như hai điệp viên trong phần Kinh Thánh này như đối ngược lại với các điệp viên trong Ngũ Kinh, Ra-háp là đối tác của dân Israel trong sa mạc. Sự tương phản là đáng ngạc nhiên. Khi dân Israel kêu la sau khi nghe báo cáo không được tốt, Đức Chúa Trời phán: "Dân nầy khinh ta và không tin ta cho đến chừng nào, mặc dầu các phép lạ ta làm giữa chúng nó?" (Dân số ký 14:11). Sau mọi sự mà Đức Chúa Trời đã làm ra cho dân Israel và sau mọi phép lạ mà họ đã chứng kiến ​​tận mắt, làm sao mà họ lại có thể không tin cậy nơi Đức Chúa Trời chứ?

Mặt khác, Raháp, đã chỉ nghe nói về những dấu kỳ phép lạ của Chúa sau đó thôi. Cô nói với hai điệp viên khi họ đến nhà của cô: "Vì chúng tôi có hay khi các ông ra khỏi xứ Ê-díp-tô, thì Đức Giê-hô-va đã khiến nước Biển đỏ bày khô trước mặt các ông, và điều các ông đã làm cho Si-hôn và Óc" (Giô-suê 2:10). Kết quả của những gì cô đã nghe là Ra-háp đã không nghi ngờ khả năng của Đức Chúa Trời trong một giây đồng hồ. Cô tuyên bố: "Tôi biết rõ Đức Giêhôva đã ban xứ nầy cho các ông".

Dân Israel đã thất bại không nếu nối được mọi điểm lại với nhau. Họ thất bại không thực hiện sự kết nối giữa những gì Đức Chúa Trời đã làm và những gì Ngài chưa làm. Nhưng Ra-háp thì không phải như thế. Cô đã thấy rất rõ ràng - những gì Đức Chúa Trời đã làm trong quá khứ chắc chắn sẽ được phản ánh trong tương lai.

Trong tiếng Hêbơrơ, từ ngữ đã được sử dụng để mô tả một người Do Thái nào là "phàm tục", ý nói đặc biệt không gắn bó với Lời của Đức Chúa Trời hoặc không để ý đến lối sống truyền thống của người Do Thái, là chữ chiloni. Thuật ngữ này xuất phát chữ chol, có nghĩa là "trần tục". Tuy nhiên, chữ chol cũng có nghĩa là "một hạt cát". Một người không nhìn thấy bàn tay của Đức Chúa Trời trong thế gian đang xem xét các sự kiện trong cuộc sống như những việc thuộc cá nhân, giống như những hạt cát đơn độc. Họ bỏ lỡ bức tranh lớn.

Chúng ta hãy làm như Ra-háp đã làm là ghép hết thảy chúng lại – mọi sự kiện trong cuộc sống cá nhân của chúng ta và trong lịch sử nhân loại. Khi chúng ta lui bước lại rồi nhìn vào toàn bộ bức tranh, chúng ta chắc chắn sẽ nhận ra bàn tay thánh thiện của Đức Chúa Trời đang vận hành thế giới của chúng ta – bây giờ và cho đến đời đời!

KHÔNG CÓ GÌ HẾT TRỪ RA ĐỨC CHÚA TRỜI

Không Có Gì Hết Trừ Ra Đức Chúa Trời

“Vậy, các người ấy thuật cho Môi-se rằng: Chúng tôi đi đến xứ mà người đã sai chúng tôi đi; ấy quả thật một xứ đượm sữa và mật, nầy hoa quả xứ đó đây. Mà, dân sự ở trong xứ nầy vốn mạnh dạn, thành trì thật vững vàng và rất lớn; chúng tôi cũng có thấy con cái của A-nác ở đó”  — Dân số ký 13:27–28

Maimonides, một vị rabi xuất sắc thời Trung Cổ, giải thích rằng các điệp viên đã bàn bạc trong phần đọc kinh Torah tuần này đã sai chỉ với một từ: "but” (trừ ra).

Sau khi do thám Canaan, 12 điệp viên trở về gặp Môise với tường trình sau đây: “Chúng tôi đi đến xứ mà người đã sai chúng tôi đi; ấy quả thật một xứ đượm sữa và mật, nầy hoa quả xứ đó đây. Mà, dân sự ở trong xứ nầy vốn mạnh dạn, thành trì thật vững vàng và rất lớn”. Bỏ qua một từ ấy, và chúng ta còn lại với một câu chuyện trung thực nói tới những gì các gián điệp đã nhìn thấy, những gì là mục đích sứ mệnh của họ. Tuy nhiên, một từ đó làm biến đổi câu nói khách quan của họ thành câu nói chủ quan, một câu nói dẫn đến đau buồn, bối rối và mất đức tin.

Thú vị thay, từ ngữ Hybálai dùng trong câu có nghĩa là "but” (trừ ra) chính là chữ efes, nó cũng có nghĩa là "zero” [con số không]. Bậc thánh hiền Do Thái giải thích rằng đây là sức mạnh của chữ "but" (trừ ra). Nó đổi mọi sự tích cực thành ra chẳng có gì cả. Mọi sự tốt lành thành ra zero, con số không. Kỳ thực Đất Hứa đượm với sữa và mật, và dư dật là con số không đối với con cái Israel sau khi các điệp viên ám chỉ rằng công tác chinh phục xứ sẽ rất nguy hiểm và có xác suất rất nhỏ. Một từ nhỏ bé đó làm thay đổi toàn bộ giá trị của câu nói, và kết quả là, thay đổi vận mệnh của dân Israel.

Không có nhiều việc thay đổi khi nói đến sức mạnh của một từ ngữ trong cuộc sống của chúng ta. Chúng ta phạm phải chính lỗi lầm ấy suốt thôi. Khi chúng ta nói ra những việc như: "Tôi có một công việc mới, nhưng công việc ấy thực sự là khó nuốt", chúng ta đánh giá thấp công việc mới của mình và thái độ biết ơn của chúng ta khi có công ăn việc làm. Khi chúng ta nói: "Con tôi được điểm cao, trừ ra môn thể thao thì nó chẳng được gì hết", chúng ta làm giảm giá trị của người thân của mình, đưa điểm nhắm của mình vào chỗ yếu thay vì nhắm vào các điểm mạnh của họ. Một từ ngữ nhỏ bé đó có thể xoá bỏ nhiều phước hạnh của chúng ta.

Bậc thánh hiền dạy rằng Giôsuê, một trong hai gián điệp không dự phần trong tường trình xấu về xứ Canaan, đã sáng tác một bài cầu nguyện 28 năm sau đó, khi sau cùng ông lãnh đạo dân tộc bước vào trong xứ. Lời cầu nguyện này, vẫn còn được đọc mỗi ngày, chứa mệnh đề efes zulato, cụm từ nầy ý nói "nothing but God” [chẳng có chi hết trừ ra Ngài (Đức Chúa Trời)]". Ấy chẳng phải bởi ngẫu nhiên mà Giôsuê đã sử dụng cùng một từ ngữ đã đưa các bạn đồng sự của mình lâm vào rắc rồi nhiều như thế. Ông đang dạy cho chúng ta biết rằng có một thời điểm khi chúng ta có thể sử dụng chữ "but” [trừ ra] – khi chúng ta nói "nothing but God” [không có gì hết trừ ra Đức Chúa Trời].

Hãy thử nói ra mệnh đề nầy trong tuần này. Mệnh đề ấy làm biến đổi bất cứ điều gì tiêu cực trở thành tích cực cho xem – (nothing but God) không có gì hết trừ ra Đức Chúa Trời, và thế là điều gì cũng khả thi.